L’ Atalante (1934) *****

1h29min

Σκηνοθεσία: Jean Vigo

Σενάριο: Jean Vigo, Albert Riéra, Jean Guinée

Πρωταγωνιστούν: Dita Parlo, Jean Dasté, Michel Simon, Gilles Margaritis, Louis Lefebvre

Juliette από χωριό που δεν έχει αφήσει ποτέ, παντρεύεται Jean καπετάνιο με την υπόσχεση του κόσμου στο ναυτικό καπέλο του κι επιβιβάζεται στη φορτηγίδα του.

Και μαζί της, επιβιβάζεται και το πρόβλημα.

Ο 29χρονος Vigo λαχταρούσε στις ελάχιστες εναπομείνασες στιγμές του, να φτιάξει μια ταινία φόρο θαυμασμού στον βίο, του αναρχικού πατέρα του. Αντ’ αυτού, έμελλε να χρηματοδοτηθεί για ένα σενάριο τέλειας μπαναλιτέ και στην προσπάθειά του να αφορά την ενθουσιώδη και επαναστατική φύση του, άρχισε να το πειράζει. Το αποτέλεσμα είναι ένα φίλμ στις λίστες movies to see before you die με ολόκληρη τη ζωή σε μιάμιση ώρα. Περιπετειώδης και γαλήνια, λάγνα και ρομαντική, δίκαιη και άδικη, βίαιη και ειρηνική, οργανωμένη και χαώδης, ενστικτώδης και πολιτισμένη. Τη φορτώνει συγκυριακά με την εν ταυτώ κορύφωση και πτώση του (τρεις εβδομάδες μετά την πρώτη προβολή της, εξέπνευσε) στη μαούνα με το ζωγραφισμένο στην πλώρη όνομα «Αταλάντη» (το ίδιο με της μυθολογημένης sprinter που έτρεχε σαν record διάολος, ώστε να μη νυμφευτεί) και βάζει τις μηχανές να καπνίζουν. Το ταξίδι ξεκινά με την άκατο να προκαλεί τα απόνερα που ξέβρασαν για πρώτη φορά τα γλυκερά χολιγουντιανά happy endings των 30s, σήκωσαν το Νέο Κύμα και προχωρούν χωρίς απόσβεση στη σύγχρονη pop κουλτούρα (η Madonna του Sex book/Erotica album για παράδειγμα) και ποιός ξέρει πόσο ακόμη παραπέρα.

L' Atalante 1934

Γάμος ίδιος με κηδεία, νυφικό και επίσημο κοστούμι σε πλήρη αντίθεση με τους αγρούς και τα χωράφια. Kαι το τραγικοκωμικό παραμύθι συνεχίζεται στην ακαριαία αιματηρή επίθεση των, εξίσου με το νεόνυμφο ζευγάρι, παθιασμένων μελών του πληρώματος, γατιών, προς το πρόσωπο του Jean, που λύνει και δένει (σ)το πλωτό βασίλειό του. Όλα δηλώνουν πως κάτι αλλάζει. Και έχουν μόλις περάσει 10 λεπτά κινηματογραφικού χρόνου. Και τώρα η Juliette ξεφυσά βαριεστημένα μετρώντας τα τερτίπια του καιρού και τις φορτοεκφορτώσεις, χάνεται στην πυκνή αχλή, τριγυρίζει στο κατάστρωμα και σε άλλη καμπίνα.

Ο Jules, o ηλικιωμένος ναύτης, την καλοδέχεται στη δική του, πανέτοιμος να μοιραστεί την αντάρτικη σοφία του ελεύθερα ταξιδεμένου σε όλα τα σημεία του ορίζοντα και του σώματός του, με εκείνη. Αλλά η Juliette, με εξημμένη πια περιέργεια, βγάζει τη γατίσια γλώσσα της. Είναι η θωριά του ζεστού αίματος από την εκούσια, άφοβη μαχαιριά του Jules πάνω στο δουλεμένο χέρι του, που της άνοιξε την όρεξη για τη στεριά και τον πλανόδιο πωλητή ονείρων (ο Jules στην άλλη του μορφή) και το Παρίσι με τα διάσημα φώτα του και σκοτάδια του, σε μια περιπλάνηση πρωτοειδωμένης γυναικείας POV στο ανδροκρατούμενο l’ amour fou του σουρεαλισμού.

Η Juliette φεύγει. Και ο Jean αρνείται να την περιμένει. Σαλπάρει μακριά της. Και οι γαλλικές όχθες ασφυκτιούν από τα ντουμάνια των φουγάρων. Στο βάθος ασύλληπτοι τόνοι σιδήρου παράγονται χωρίς σταματημό. Οι ουρές έξω από τα εργοστάσια δεν μικραίνουν ποτέ. Η δυσθεώρητη σκιά του οικονομικού κραχ έχει προηγηθεί και ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος έπεται σιγοβράζοντας τριγύρω και προσεχώς υποβαθμίζοντας στο δυστυχέστερο έπακρο την αξία της ανθρώπινης ζωής. Και εκεί, η μόνη λύτρωση, δυο κορμιά σε ξεχωριστά κρεβάτια, χιλιόμετρα μακριά, αγγίζονται με όλους τους τρόπους. Και αμέσως μετά ακόμη μία σκηνή μνημειώδους φαντασιωτικής αντίληψης μέσα στο παραλήρημα του χωρισμού: o Jean αποδρά από τον ποταμίσιο διάδρομο και βρίσκει τρέχοντας τον δρόμο του προς την απέραντη θάλασσα και το υπερωκεάνιο που τον προσπερνά στο βάθος. Για να επιστρέψει αμέσως μετά, λιγότερος με τη γνώση της ματαιότητας του εαυτού του και των πάντων και περισσότερος με την αποδοχή της μιας ελπίδας για ανθρώπινη υπέρβαση και υπερύψωση.

Που, αν και ο Jean και η Juliette τα ξαναβρίσκουν, καμιά υπόσχεση δεν σου έχει φυλαχθεί για ασφάλεια, δύναμη, αποδοχή, αλλά σου επιτρέπεται ο μοναδικός ελεύθερος απόπλους της ζωής σου που αναζητείται, βρίσκεται και απολαμβάνεται σε ένωση αγάπης άγριας με σεξ δίχως αύριο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s