Of gods and men / Ενώπιον θεών και ανθρώπων / Des hommes et des dieux (2010) ****

122min

Σκηνοθεσία:  Xavier Beauvois

Σενάριο:  Xavier Beauvois, Etienne Comar

Πρωταγωνιστούν:  Lambert Wilson, Michael Lonsdale, Olivier Rabourdin

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90, οκτώ Γάλλοι μοναχοί, που ανήκουν στο Κιστερκιανό Τάγμα, ζουν αρμονικά με τους μουσουλμάνους κατοίκους ενός χωριού στα ορεινά της Αλγερίας.  Η καθημερινότητά τους μοιράζεται σε δουλειές του μοναστηριού, αγροτικές εργασίες, ατομική περισυλλογή, ομαδικές προσευχές και ψυχολογική και υλική φροντίδα προς την κοινότητα της περιοχής.  Η ηρεμία όμως διασαλεύεται, όταν Μουτζαχεντίν προκαλούν ταραχές και δολοφονίες κάτω από τη σημαία του Ισλάμ.  Οι καλόγεροι καλούνται τώρα να επιλέξουν ανάμεσα στα πιστεύω τους και στη ζωή τους.

Μέγα Βραβείο Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Καννών, υποψηφιότητα για τα βραβεία Felix και καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας στα επερχόμενα βραβεία Όσκαρ, η συγκομιδή, μέχρι στιγμής, αυτού του πολύ ιδιαίτερου φιλμ.  Βασισμένο σε αληθινά γεγονότα, που συνέβησαν στη Βόρεια Αφρική το 1996 και αποσχόλησαν έντονα τις αρχές και την κοινή γνώμη μέχρι τις μέρες μας, αποτελεί μια καταγραφή της εσωτερικής πάλης των χριστιανών μοναχών, παρά ακριβοδίκαιο documentaire.  Ο στόχος του ηθοποιού (Ponette), σεναριογράφου και σκηνοθέτη Beauvois, είναι ξεκάθαρος από πολύ νωρίς:  δεν λειτουργεί ως υπέρμαχος του καθολικισμού, αλλά τον ενδιαφέρει ο άνθρωπος απέναντι στα ζητήματα της αξίας της ύπαρξης.  Τα gros plans βρίσκονται πανταχού παρόντα, να πιάσουν κάθε βλέμμα, κάθε έκφραση, κάθε κρυφό λυγμό θλίψης ή χαράς.  Οι ηθοποιοί ποικίλουν σε απόδοση, έτσι φτάνουμε από τον στυλιζαρισμένο Wilson στην ευμεγέθη αξία του Lonsdale.  Ο πνευματικός κόσμος (όπως το προτιμά κανείς, σε εισαγωγικά ή χωρίς) με τον οποίο καταπιάνεται η ιστορία, πιθανότατα να προκαλεί αδιαφορία ή ακόμη και αποστροφή σε μεγάλο μέρος των θεατών.  Για εκείνον όμως, που θέτει εαυτόν ως άγραφο χαρτί και παράλληλα έχει την υπομονή να ακολουθήσει βήμα-βήμα τον τελετουργικά αργό (ναι, υπάρχουν στιγμές που γίνεται ακόμη και επίπονα βραδύς) ρυθμό μιας ταινίας που δεν δίνει δεκάρα για τις επιταγές ενός συμβατικού screenplay, η αλληγορία μπορεί να λειτουργήσει θαυμάσια.

Παρόλο που ο κάθε μοναχός αποτελεί μια ξεχωριστή προσωπικότητα και κατέχει αντίστοιχο ρόλο μέσα στην ομάδα, όλοι τους αντιλαμβάνονται το «εμείς» σαν μια και ακέραιη οντότητα με κοινό παρόν και μέλλον.  Τα στοιχεία για το παρελθόν τους ελάχιστα, αλλά αυτό μόνο λίγο πειράζει.  Έχουν επιλέξει να αφιερώσουν το διάβα τους από τη ζωή στη δημιουργία μιας κοινωνίας ανιδιοτελούς φιλευσπλαχνίας και αμέριστης κοινοκτημοσύνης.  Για αυτούς δεν υπάρχουν διαχωριστικά όρια στην αγάπη, κοιτάζουν τριγύρω τους και βλέπουν μόνο αδελφούς.  Γνωρίζουν καλά τους κινδύνους που κρύβει μια ανθρώπινη ψυχή, ειδικά όταν μπολιάζεται με θρησκευτικό φανατισμό και δίψα για εξουσία και δύναμη.  Η αναμέτρησή τους με το θάνατο, ενεργοποιεί το ένστικτο της επιβίωσης και βασανίζει την κρίση τους, οδηγώντας κάποιους στη λιποψυχία και στην αναζητηση φυγής από το μαρτύριο.

Το φως μπαίνει απροκάλυπτα από τα παράθυρα του μοναστηριού, διαλύει τις αμφιβολίες και καλεί τους πιστούς, που δοκιμάζονται να το αναγνωρίσουν και να το καλοδεχθούν.  Είναι το ίδιο φως που σε ακολουθεί μετά το τέλος του φιλμ, το φως της ακλόνητης πίστης σε κάτι, ό,τι και αν είναι αυτό.

(Για το

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s