Dancer in the dark / Χορεύοντας στο σκοτάδι (2000) ****1/2

140min

Σκηνοθεσία: Lars von Trier

Σενάριο: Lars von Trier

Πρωταγωνιστούν: Bjork, Catherine Deneuve, David Morse, Peter Stormare, Stellan Skarsgard, Udo Kier

Τα made in Hollywood musicals και η ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο, έφεραν τη νεαρή ανύπανδρη μητέρα Selma και τον 12χρονο γιο της στην Αμερικανική γη. Στα 1964 η συνεσταλμένη Τσέχα μετανάστρια επιβιώνει μένοντας σε ένα trailer και δουλεύοντας ως χειρίστρια πρέσας κοπής σε εργοστάσιο. Στο λιγοστό ελεύθερο χρόνο της κάνει πρόβες για το ερασιτεχνικό ανέβασμα της «Μελωδίας της ευτυχίας» και πηγαίνει σινεμά. Η συνάδελφος Kathy, ο ερωτευμένος μαζί της Jeff και το υποτιθέμενα εύπορο ζευγάρι των σπιτονοικοκυραίων της, αποτελούν το μικρό φιλικό της κύκλο. Όλοι αγνούν τον αγώνα της Selma με το χρόνο, καθώς εκείνη τυφλώνεται με γρήγορους ρυθμούς από μια κληρονομική ασθένεια και προσπαθεί να συγκεντρώσει χρήματα για την εγχείρηση, που θα βοηθήσει το γιο της να μην έχει την ίδια τύχη με αυτήν.

Lars von Trier, ένα όνομα που συγκεντρώνει λατρεία και μίσος. Για κάποιους είναι ασύλληπτα χαρισματικός, για κάποιους άλλους σοβαρά συμπλεγματικός και παθολογικός μισογύνης. Ίδιας αποδοχής τυγχάνουν και τα έργα του. Διχάζουν, αλλά πάντα βρίσκονται στο επίκεντρο ανάλυσης και συζητήσεων. Εδώ, στο κλείσιμο της τριλογίας (έχουν προηγηθεί οι «Ηλίθιοι» και το «Δαμάζοντας τα κύματα») έκανε το αδιανόητο: τη συνύπαρξη δύο εκ διαμέτρων αντίθετων genres: musical και δράμα. Εξελίσσοντας το Δόγμα ΄95, χρησιμοποιεί αποκλειστικά ψηφιακή κάμερα στο χέρι, φυσικούς φωτισμούς και on location γυρίσματα. Το αποτέλεσμα μπορεί να παρομοιαστεί άνετα με ξεπλυμένο home video. Στις μουσικές σκηνές έρχεται η μεταμόρφωση. Ο μουντός ρεαλισμός δίνει τη θέση του στη γιορτή του χορού και των χρωμάτων, ενώ η κάμερα γίνεται σταθερή και τα πλάνα ζυγισμένα. Εκατό μικροκάμερες στήθηκαν προς κάθε κατεύθυνση αποτυπώνοντας εκατοντάδες χορευτικά πλάνα, δίνοντας πλούσιο υλικό για το έξυπνα ρυθμικό μοντάρισμα. O ατίμητος θησαυρός της βραβευμένης με το Χρυσό Φοίνικα ταινίας όμως, βρίσκεται στην αυθόρμητη και ειλικρινή παρουσία της Bjork, που επάξια οριοθετεί πια ερμηνευτικά τις δύο αυτές έννοιες, στην πρώτη και τελευταία της εμφάνιση ως ηθοποιός. Η Ισλανδή τραγουδίστρια επιδεικνύει σπάνια ευαισθησία, καταθέτει ψυχή που αφοπλίζει και κερδίζει το βραβείο Γυναικείου Ρόλου στο Φεστιβάλ Καννών. Το ντελιριακό soundtrack που η ίδια συνέθεσε, δεν μπορεί παρά να προσθέτει επιπλέον καράτια σε αυτό το φαινομενικά ακατέργαστο φιλμικό διαμάντι.

Η αρχική οπτική ζάλη, γρήγορα γίνεται το μέσο που μας καταπίνει και μας οδηγεί σε απόσταση αναπνοής από την ηρωίδα και τα πάθη της. Ο προσωπικός της Γολγοθάς την καθιστά μάρτυρα, μια θέση που διάλεξε η ίδια για τον εαυτό της. Προτιμά τη μοναξιά από το να εμπλακεί σε μία σχέση που ίσως της έδειχνε τη λύση σε πολλά από τα προβλήματά της. Επιλέγει, η φιλία της με την Kathy, να εξαντλείται στις κινηματογραφικές αίθουσες και στις κρίσιμες στιγμές με χέρια ανοιχτά να δέχεται σχεδόν μουγγά τα χτυπήματα. Μια αγνή καρδιά σε ηθελημένη απομόνωση, βρίσκεται κάτω από το βάρος της ενοχής και επιζητά να αυτοπροσδιοριστεί μέσα από την αυτοθυσία και μόνο. Το σκοτάδι την κυκλώνει, αλλά εκείνη με τη φαντασία της ξέρει να ανοίγει μικρές οπές φωτός. Το κάθε ακουστικό ερέθισμα αρκεί για να ξεκινήσει ο χορός και το τραγούδι για τη Selma, και ο παραμυθένιος κόσμος του musical, όπου τίποτα κακό ποτέ δεν συμβαίνει, να της προσφέρει το καταφύγιο αισιοδοξίας που τόσο έχει ανάγκη. Σε αντίθεση με την ωμή πραγματικότητα του πολυδιαφημιζόμενου, επίπλαστου αμερικανικού ονείρου που εύκολα εξαθλιώνει και ισοπεδώνει τους αδύναμους.

Υπάρχει αφέλεια. Τι σημασία έχει όμως, όταν μια ταινία σου ζητάει να την δεις με την καρδιά, ακόμη και αν στην κάνει να στάξει αίμα…

(Για το

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s