The descendants / Οι απόγονοι (2012) ****1/2

115min

Σκηνοθεσία: Alexander Payne

Σενάριο: Alexander Payne, Nat Faxon, Jim Rash, Kaui Hart Hemmings (novel)

Πρωταγωνιστούν: George Clooney, Shailene Woodley, Amara Miller

Ο Matt King (George Clooney) είναι ένας απομακρυσμένος από την οικογένειά του μεσήλικας δικηγόρος, που ανήκει στους μεγαλοκτηματίες της Hawaii (ας είναι καλά η κληρονομιά).  Το τραγικό ατύχημα της συζύγου του με το σκάφος θα σημάνει μια ξαφνική στροφή στη ζωή του, που περιλαμβάνει μια εκ νέου γνωριμία με τις κόρες του, τους φίλους του, τα κρυμμένα μυστικά και ολόκληρη τη φιλοσοφία της ζωής του.

Έχεις ξανασυναντήσει εγωκεντρικούς ανθρώπους να παίρνουν μαθήματα από απρόβλεπτα γυρίσματα της τύχης και έχεις ξαναπερπατήσει μαζί τους στα κινηματογραφικά μονοπάτια της προσωπικής κρίσης και αλλαγής.  Όχι όμως, με τον τρόπο του ελληνοαμερικανού Alexander Payne και γι’αυτό σίγουρα δεν ευθύνονται εδώ τα πολύχρωμα cocktails, οι ήχοι της Χαβάγιας και τα αεράτα, λουλουδάτα πουκαμισάκια.  Είναι εκείνη η ψιλή κουβέντα που σου πιάνει εντελώς φυσικά, με τον πιο πρωτότυπο και ταυτόχρονα ανέμελο, λιτό τρόπο, για τα απλά και καθημερινά, ώσπου χωρίς να το καταλάβεις βρίσκεσαι σε μια μεγάλη, φιλική αγκαλιά να αγγίζεις τα μεγάλα ανθρώπινα και ουσιαστικά.  Η ίδια ευπρεπής προσέγγιση συνεχώς (Election (1999), About Schmidt (2002), Sideways (2004)) και με πάντα το ίδιο τρυφερά συγκινητικό αποτέλεσμα.  Μόνο που σε αυτήν την ταινία, τα χαρακτηριστικά wide shots του (σε ευτυχή συντονισμό με τον εξαίσιο Phedon Papamichael στη φωτογραφία), το βλέμμα στη λεπτομέρεια, η περιεκτική αφήγηση και οι σαστισμένοι χαρακτήρες βρίσκονται στη γονιμότερη στιγμή τους.

Ένας υπέρλαμπρος ήλιος πάνω από τον επί της Γης παράδεισο της χαβανέζικης ανεμελιάς, μπερδεύεται ευφυώς με τις σκιερές γωνιές των ενοχών, των ευθυνών και της αποτυχίας.  Ο Matt μπροστά στο θάνατο αντιδρά με μια ολοκληρωτική αφύπνιση.  Αναψηλαφά την εικόνα του ως πατέρα, συζύγου και συνεχιστή μιας αέναης διαδοχής.  Ο υλικός παράδεισος που είχε επιλέξει για τον εαυτό του τον έβγαλε σε καραμπινάτο αδιέξοδο, από τη μια η απιστία της συζύγου, από την άλλη η πλήρης αδιαφορία των κοριτσιών του.  Εκείνος μέχρι τώρα ήταν έτοιμος να ξεπουλήσει παραδόσεις και αναμνήσεις ετών μαζί με τα προγονικά εδάφη, όμως τώρα η μοναξιά του γνέφει σωστά.  Αντιλαμβάνεται πως, στις λίγες ή πολλές περιστροφές που του απομένουν γύρω από τον ήλιο, σημασία έχει το μαζί στο εδώ και τώρα.  Βλέπει τον εαυτό του όσο μεγάλο του επιτρέπουν τα λάθη του και όσο μικρό του υπαγορεύει η ιστορία του, μα πάνω από όλα επιλέγει να φερθεί με την αξιοπρέπεια ενός απόγονου (descendant) και όχι με τη λιποψυχία κάποιου που βρίσκεται σε καθοδική πορεία (descend=κατηφορίζω).

Καστράκια από πολύτιμους λίθους στις χαβανέζικες παραλίες από τον Clooney, στο ρόλο της καριέρας του, και την, προσεχώς big star, Woodley.  Βροντερά γέλια και γοερά κλάματα για το γλυκόπικρο της ύπαρξης, που μετράει προς το παρόν δύο Χρυσές Σφαίρες (καλύτερης δραματικής ταινίας και Ά Ανδρικού Ρόλου) και πέντε υποψηφιότητες για Όσκαρ.

Παράδεισος (2012) **

105min

Σκηνοθεσία: Παναγιώτης Φαφούτης

Σενάριο: Παναγιώτης Φαφούτης

Πρωταγωνιστούν: Χρήστος Λούλης, Όλια Λαζαρίδου, Ερρίκος Λίτσης, Νατάσα Ζάγκα, Μαρία Σκουλά, Ανδρέας Κωνσταντίνου, Μιχάλης Φωτόπουλος, Βαγγέλης Αλεξανδρής

Η Μαριάννα αφήνει τις σπουδές της στο Λονδίνο για να ζήσει με το Μιχάλη, η Ευγενία πιέζεται από το νεότερό της Αντώνη να αποκαλύψει τη σχέση τους στην έφηβη κόρη της, ο Νίκος ψάχνει τρόπο να δείξει τα αισθήματά του στον εργοδότη του Σωκράτη, ο Ηλίας προσπαθεί να ξανακερδίσει τη γυναίκα του Βίκυ.  Τέσσερα ζευγάρια μεταμφιεσμένα σε Αδάμ και Εύα, φίδια και πολύχρωμα πουλιά συνθέτουν το άρμα «Παράδεισος» που παρελαύνει το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς στους δρόμους της Πάτρας.

Η πρωτεύουσα της Αχαΐας μέσα από τα μάτια ενός γνήσιου παιδιού της, αυτά του Παναγιώτη Φαφούτη.  Στη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του (προηγήθηκε «Η Κληρονόμος» το 2009) επιστρέφει στις γεμάτες κομφετί και μαυροδάφνη γειτονιές, για μια φουριόζα βόλτα στην κουλτούρα που ξελογιάζει μια ολόκληρη πόλη.  Χιούμορ, ανεπιτήδευτες ερμηνείες και υψηλά volume σε ένα ξεσηκωτικό beat (κλασικής G. Pal αξίας) που δονεί τις καρδιές και τα όνειρα κάτω από τις κιτς στολές.  Το καρναβάλι έξυπνα γίνεται το ιδανικό πεδίο δράσης για τα κρυμμένα πίσω από τις μάσκες πρόσωπα.  Οι αμφιβολίες δίνουν τη θέση τους στις διονυσιακές φιγούρες και η δειλία γίνεται τολμηρό, ηδονικό βλέμμα.  Όλοι αναζητούν το άλλο τους μισό διεκδικώντας μια θέση στον Παράδεισό τους.

Ακριβώς δίπλα βρίσκεται όμως, και η πόρτα της Κόλασης της ματαίωσης των ελπίδων για ευτυχία.  Εκεί κοντά και η χαμένη ευκαιρία για ένα φιλμ που τραβά το βλέμμα, αλλά αφήνει απ’ έξω την καρδιά.  Τσουγκρίζεις τα σφηνάκια σου, μοιράζεσαι τη σφυρίχτρα σου, ιδρώνεις κάτω από την ξεμαλλιασμένη περούκα σου, αναγνωρίζεις κάτι από εσένα να χορεύει αφηνιασμένα πάνω στη μπάρα ή να δακρύζει πίσω στις τουαλέτες, μα το πάρτυ στο τέλος αφήνει μια γεύση κενότητας.  Και, όχι, τα ποτά δεν ήταν μπόμπα.

J. Edgar (2012) **1/2

137min

Σκηνοθεσία: Clint Eastwood

Σενάριο: Dustin Lance Black

Πρωταγωνιστούν: Leonardo DiCaprio, Armie Hammer, Naomi Watts, Judi Dench

Είναι ο J. Edgar Hoover (Leonardo DiCaprio), ο ιδρυτής του F.B.I., που ηλικιωμένος πια, αλλά ακόμη στο πόστο του, έχει αναλάβει μια ακόμη σπουδαία αποστολή: τη διαφύλαξη του ονόματός του μέσα από μια αυτοβιογραφία.  Πόσα όμως, από αυτά που υπαγορεύει στο νεαρό γραμματέα του και καλύπτουν συνολικά 50 χρόνια δράσης, αποτελούν την πραγματική ιστορία της ζωής του;

Η Αστερόεσσα έχει τυλίξει με το φανταχτερό ύφασμα της μυθολογίας της πλήθος προσωπικοτήτων, καμιά όμως, δεν φτάνει σε αμφισβήτηση αυτή του Hoover.  Είναι ο άνθρωπος που έμεινε ακλόνητος στη θέση του μετά από τρεις πολέμους και οχτώ Προέδρους.  Εκείνος που κυνήγησε ανελέητα τους έγχρωμους, τους ομοφυλόφιλους, τους κομμουνιστές, ξεκίνησε αρχείο δαχτυλικών αποτυπωμάτων και νομιμοποίησε τις παρακολουθήσεις προσώπων, καθιερώνοντας τελικά το «φακέλωμα».  Και όλα αυτά στο όνομα της διαφύλαξης των ηθών της πατρίδας και της οικογένειας.  Ή μάλλον, πάνω στον φόβο που ο ίδιος έσπειρε είτε εκμεταλλευόμενος καταστάσεις, είτε προκαλώντας τες.  Το εξουσιαστικό, οργανωτικό, μεγαλομανές σπασικλάκι με το οξυδερκές μυαλό, τη δεσποτική μάνα και την ντελικάτη καρδιά που ποθεί να «βγει από τη ντουλάπα», δεν είναι παρά μια τρομοκρατημένη ψυχή, που υψώνει απόρθητους πύργους μοναξιάς ολόγυρά του.  Κανείς δεν πρέπει να μάθει τα μυστικά του – αυτά που προσπαθεί να θάψει στο χώμα της χαμηλής αυτοεκτίμησης, αντιθέτως εκείνος, εμμονικά οφείλει, να ξέρει όλων των υπολοίπων, και μάλιστα, στην πρώτη δύσκολη στιγμή, αδιακρίτως να εκβιάζει.

Ένα πολυεργαλείο βρίσκεται στα χέρια του Eastwood από υλικό τόσο αιχμηρό όσο χρειάζεται για να φτάσει ως το κόκαλο των πολιτικών υποθέσεων της Νεότερης Αμερικανικής (και ενδεχομένως Παγκόσμιας) Ιστορίας.  Εκείνος όμως στέκει ακαδημαϊκός, φιλήσυχος και άτολμος.  Προτιμά να κάνει το σουγιά χαρτοκόπτη και να ανοίξει με προσοχή σελίδες, που έτσι κι αλλιώς βρίσκει κανείς εύκολα στο Wikipedia, από το να βρεθεί με κριτική διάθεση απέναντι από τον ήρωά του.  Αφήνει τα ουσιαστικά απ’ έξω και ασχολείται με ανεκπλήρωτους έρωτες, καλοραμμένα κοστούμια και κάκιστης αισθητικής μακιγιάζ γήρανσης.  Τεχνικά άμεμπτος, μα υπερβολικά φλύαρος και μονοδιάστατος, ο Clint δημιουργεί ένα βασανιστικά ρηχό και πληκτικό φιλμ εξωραϊσμού και δικαιολογιών για τον Υπερπράκτορα Mr. Big Brother.  Ευτυχώς, εκεί υπάρχει ο καλύτερος ηθοποιός της γενιάς του, ο DiCaprio, σε μια φαντασιωσική αντιπαράθεση με τον Orson Welles και τον Citizen Kane του.  Και ναι, τα βγάζει πέρα.

War Horse / Το άλογο του πολέμου (2012) *1/2

146min

Genre: Drama, History, War

Σκηνοθεσία: Steven Spielberg

Σενάριο: Lee Hall, Richard Curtis, Michael Morpurgo (novel)

Πρωταγωνιστούν: Jeremy Irvine, Peter Mullan, Emily Watson, David Thewlis, Tom Hiddleston

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος ξεσπά και ο νεαρός Albert αφήνει πίσω του την οικογενειακή φάρμα και τρέχει να καταταγεί στο στρατό.  Είναι ο μοναδικός τρόπος για να ξαναβρεί το αγαπημένο του άλογο, τον Joey, που ο πατέρας του αναγκάστηκε για οικονομικούς λόγους, να πουλήσει στο Βρετανικό Ιππικό.  Η περιπέτεια μιας μεγάλης φιλίας, μόλις και ξεκινά.

Παραπάνω από ευπρόσδεκτες οι αγαθές προθέσεις ενός φιλοζωικού φιλμ με αντιπολεμικό μήνυμα και αναφορά σε αξίες όπως το θάρρος, η συντροφικότητα και η αλληλεγγύη.  Ως παιδικό βιβλίο, και ακολούθως, ως θεατρικό έργο που ανέβηκε σε Λονδίνο και Broadway, ίσως καταφέρνει να πείσει και να συγκινήσει.  Στην κινηματογραφική μεταφορά του όμως, αυτό το μελένιο, αργόστροφο έπος 2,5 ωρών μόνο πιάσιμο στην καρέκλα προσφέρει.  Το καλλιτεχνικό touch βεβαίως και δηλώνει πως στο μυαλό των συντελεστών τρέχουν οι πρώτες Technicolor εικόνες των 30s – 40s και όλα τα θερμά χρώματα του ουράνιου τόξου, σέρνοντας μαζί τους ωστόσο και όλη την αναχρονιστική αφέλεια εκείνης της εποχής.  Έτσι, η κουλτούρα της Μαύρης Καλλονής και της Lassie ξαναζεί μέσα από το χαρούμενο, ανέμελο καλπασμό του… φαρδυκάπουλου (κάπως αλλιώς το λέμε στην καθομιλουμένη…) Joey που διασχίζει τα μέτωπα σαν να περνάει εμπόδια με σημαιάκια στο τσίρκο.

Απο το σπουδαίο «Saving Private Ryan» (1998) στο ανιαρό «War Horse», λοιπόν, ο Spielberg του οποίου το όνομα σώζει την ταινία από την κατευθείαν κυκλοφορία σε DVD.  Αποδεικνύεται σαφώς ιδανικός τοπιογράφος, ενώ γίνεται ατμοσφαιρικός στα χαρακώματα, μας χαρίζει μια θαυμάσια σκηνή επίθεσης του Ιππικού μέσα από το χωράφι και στιγμές λυρισμού στη Νεκρή Ζώνη.  Ξεχνάει όμως, να ασχοληθεί με το ελαφρώς ενήλικο χιούμορ και την πνευματώδη διάθεση που επικρατεί στις έξυπνα αναβαθμισμένες, παιδικές ταινίες των τελευταίων ετών.  Το συνοδευτικό δελτίο τύπου αναφέρει πως το φιλμ προορίζεται να συναρπάσει θεατές κάθε ηλικίας.  Παρεξήγηση, μάλλον μέχρι την ηλικία των 7 (το πολύ) εννοεί.

The girl with the dragon tattoo / Το κορίτσι με το τατουάζ (2012) ***

158min

Σκηνοθεσία: David Fincher

Σενάριο: Steven Zaillian, Stieg Larsson (novel)

Πρωταγωνιστούν: Daniel Craig, Rooney Mara, Christopher Plummer, Stellan Skarsgård, Robin Wright

Ο Mikael Blomkvist (Daniel Craig) δημοσιογράφος του περιοδικού «Millennium» προσλαμβάνεται από τον ηλικιωμένο Henrik (Christopher Plummer), τον πατριάρχη της γνωστής οικογένειας μεγαλοβιομηχάνων Vanger, για να γράψει τη βιογραφία του.  Αυτό φαινομενικά, αφού στην ουσία, πρόκειται να αναζητήσει όλα τα στοιχεία που οδήγησαν στην εξαφάνιση της ανιψιάς του Henrik, Harriet, πριν από σαράντα περίπου χρόνια.  Ένας αναπάντεχος βοηθός θα βρεθεί στο πλάι του Mikael: η 23χρονη gothic-punk Lisbeth Salander (Rooney Mara), άριστη hacker, που πέρασε τα περισσότερα χρόνια της σε ψυχιατρεία και γνωρίζει τα πάντα για το παρελθόν του Mikael.

Μοιάζει με εκείνα τα αστυνομικά μυθιστορήματα που πιάνουν σκόνη στοιβαγμένα στο πίσω μέρος των περιπτέρων.  Καθώς αλλάζεις τις σελίδες όμως, μια ανερχόμενη εξάρτηση σου λέει να μην σταματήσεις να διαβάζεις.  Όχι, πριν τελειώσεις και τα τρία βιβλία που συνθέτουν το noir φαινόμενο «Millennium» από τον πρόωρα χαμένο Stieg Larsson.  Εθισμός που επαναλαμβάνεται στη σουηδική, παρθενική μεταφορά του πρώτου βιβλίου της σειράς «Το κορίτσι με το τατουάζ» (2009).  Αν και τηλεοπτικών προδιαγραφών η προσέγγιση του Niels Arden Oplev, κρατάει γερά τα πλοκάμια της υπόθεσης που ανοίγουν τη στρόφιγγα του σκληρού ρεαλισμού και της ωμής, κατασκότεινης αλήθειας της ιστορίας.  Σοκ, αγωνία, λύτρωση τα χαρακτηριστικά της.  Στοιχεία που δεν υπάρχουν ούτε στο ελάχιστο στην αμερικάνικη εκδοχή, που κινείται κάτω από τη σκιά της αρχικής, με την κτηνώδη ερμηνεία της Noomi Rapace να βγάζει εύκολα knock-out την αναιμική, άτονη Rooney Mara (πρέπει να είναι η μοναδική περίπτωση, όπου το «ουδείς αναντικατάστατος» δεν βρίσκει ισχύ).

Ο Fincher μετά από διάλειμμα δύο ταινιών (The Curious Case Of Benjamin Button (2008) και The Social Network (2010)) επιστρέφει στους κατά συρροή δολοφόνους, που έχουν απασχολήσει επισταμένως (και επιτυχώς) την καριέρα του.  Πατάει το play με ένα 2λεπτο video clip έναρξης – ενθυμούμενος, προφανώς, το όχι πολύ μακρινό, παρελθόν του – υποσχόμενος έναν εφιάλτη και εμείς τον πιστεύουμε.  Ψυχρή φωτογραφία, σπασμωδική μουσική, στυλ και σκηνοθετικά χορευτικά ακριβείας σε μια συμπαγή, λαμπερή, ατσαλένια κατασκευή, που παρουσιάζει όμως, ακατάσχετη διαρροή σε σασπένς και συναίσθημα.  Γρήγορη απογοήτευση, λοιπόν, καθώς η επιτηδευμένα βαριά προφορά των ηθοποιών (εκτός του Craig), οι πινακίδες και οι τηλεφωνητές που απαντούν στα σουηδικά και οι όγκοι χιονιού δεν είναι ικανά να μεταφέρουν την παγωμένη ατμόσφαιρα που γεννά το σαδισμό.  Όλοι τους δείχνουν εμβόλιμοι σε ένα περιβάλλον ξένο προς αυτούς, το σεξ μεταξύ Mikael-Lisbeth γίνεται το επίκεντρο (δίχως προφανές λόγο και αφορμή, μόνο ίσως, για το κατάφωρα σε κοινή θέα, μυώδες σώμα του Daniel), ενώ η λύση και κορύφωση της υπόθεσης τρέχει εν περιλήψη, για να περάσουμε σε ένα ατέλειωτο (θαρρείς) φινάλε (158 λεπτά είναι αυτά).

Το σχόλιο, βέβαια, παραμένει αιχμηρότατο και σχίζει με ευκολία τα όρια μεταξύ του φαίνεσθαι και του είναι.  Μια οικονομικά ανεπτυγμένη, ιδανικά ευνομούμενη (από πολλούς) σκανδιναβική κοινωνία, δείχνει να κουβαλάει μέσα της ολοζώντανο το σπέρμα του ναζισμού και της διαστροφής.  Διαφθορά, απάτη, βία και κατάχρηση της εξουσίας πίσω από μια μασκαρεμένη Δημοκρατία, καταστέλλουν τον όρο ελευθερία καθημερινά.  Και όχι μόνο εκεί, μακριά, στη χώρα των Πάγων.

The Artist (2011) *****

100min

Σκηνοθεσία: Michel Hazanavicius

Σενάριο: Michel Hazanavicius

Πρωταγωνιστούν: Jean Dujardin, Bérénice Bejo, John Goodman

Στα 1927 το φωτεινό άστρο του διάσημου ηθοποιού του βωβού κινηματογράφου, George Valentin (Jean Dujardin), τρεμοσβήνει, όταν εισέρχονται οι ομιλούσες ταινίες.  Αντίθετα, το άστρο της νόστιμης κομπάρσου Peppy Miller (Bérénice Bejo), στην οποία ο ηθοποιός έδωσε μια επαγγελματική ευκαιρία στα πρώτα της βήματα, δείχνει τώρα να μεσουρανεί.  Η ανομολόγητη ερωτική τους έλξη άραγε μπορεί να αντέξει;

Όπως τότε.  Ξεθωριασμένες, ασπρόμαυρες εικόνες σε τετράγωνο κάδρο 1:33, διάτιτλοι και μουσική να πρωταγωνιστεί στις εξελίξεις.  Στο background το θαρραλέο βλέμμα του δημιουργού Hazanavicius προς τα πίσω, σε εκείνη τη μεγάλη, αξεπέραστή του αγάπη – το υπέρλαμπρο, ένδοξο παρελθόν του Hollywood – φορώντας τα γυαλιά της φρέσκιας, σύγχρονης οπτικής της γενιάς του, για να γίνει talk of the… planet, τινάζοντας στον αέρα την μπάνκα των (δικαιολογημένα) δυσοίωνων προβλέψεων.  Όλα ξεκίνησαν στο Φεστιβάλ Κανών με την υποψηφιότητα για το Χρυσό Φοίνικα και το Α΄ Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας.  Από εκεί και πέρα, η συνέχεια παίζεται στα απανταχού κινηματογραφικά φεστιβάλ, στρώνοντας το χαλί για μια χρυσή κατάληξη στα επερχόμενα Όσκαρ.

Η πραγματική ιστορία όμως γράφεται, ως οφείλει πάντα, μέσα στις σκοτεινές αίθουσες.  Εκεί, όπου το τεχνολογικό επίτευγμα της 3D ψευδαίσθησης, τα ενισχυμένα Dolby surround και οι CGI χαρακτήρες λουφάζουν μπροστά στη μαγεία της απλότητας.  Ένα σενάριο γεμάτο κλισέ για δύο ανθρώπους που βρίσκονται μονίμως σε διαφορετικούς ορόφους μέσα στο ασανσέρ της επιτυχίας, σε συνδυασμό με το σωστό timing σκηνοθετικής οδηγίας, την witty έμπνευση, την υπέροχη μουσική και δύο χαρισματικά εκφραστικούς, κεντρικούς ηθοποιούς μπορεί τελικά να σου προσφέρει όλη τη συγκίνηση, την αναστάτωση, το όνειρο και το χαμόγελο που λαχταρά η καρδιά σου, αλλά έχεις συνηθίσει να κλειδώνεις στο μπαούλο με την ετικέτα «γραφικά ρομαντικός».

Ποτέ ξανά η μίμηση δεν έκρυβε μέσα της τόση ειλικρίνεια και λατρεία για αυτό που απεικόνιζε.  Ένα «A Star is Born» (1954) στα ενθουσιώδη, χορευτικά βήματα του «Singing In The Rain» (1952) να αγγίζει την εναγώνια περιπλάνηση του «Citizen Kane» (1941) με έναν Jean Dujardin ως επιμελέστατο, πανέμορφο και γοητευτικότατο «τέρας» κοπιαρίσματος του Errol Flynn και του Douglas Fairbanks.  Μαζί του η Bérénice Bejo, μια γλυκά ηλεκτρισμένη οπτασία που κλείνει με αστείρευτη πονηριά και ρυθμό το μάτι στα απανταχού flapper girls της μυθολογίας του περασμένου αιώνα.

Η κάψουλα του χρόνου ανοίγει μπροστά μας και εμείς ολόψυχα μπαίνουμε μέσα στην καμπίνα της.  Είναι τόσες οι ομοιότητες με το παρόν μας: τότε η εισβολή των talkies στο σινεμά, τώρα η χρήση ψηφιακών μέσων, ένα Κραχ το ’29, η κατηφόρα της Παγκόσμιας Κρίσης στις μέρες μας.  Διαχρονικός εγωκεντρισμός και υπερηφάνεια για τα κεκτημένα που χάνονται και ένα βαθύ πείσμα απέναντι στη νέα, μα και κάθε νέα, άγνωστη κατάσταση.  Το ταξίδι μας αυτό, μαζί με τη νοσταλγία για ένα παρελθόν που δεν ζήσαμε, αλλά ποθούμε για την ουσία και την αθωότητά του, μας δίνει και τη λύση.  Αυτή λέγεται προσαρμοστικότητα, είναι ο μόνος δρόμος για πρόοδο και εξέλιξη και μας κάνει Καλλιτέχνες της ζωής.

Sherlock Holmes: A Game Of Shadows / Σέρλοκ Χόλμς 2: Το παιχνίδι των σκιών (2011) ***1/2

129min

Σκηνοθεσία: Guy Ritchie

Σενάριο: Michele Mulroney, Kieran Mulroney, Arthur Conan Doyle

Πρωταγωνιστούν: Robert Downey Jr., Jude Law, Jared Harris, Noomi Rapace, Stephen Fry

Οι διεξοδικές έρευνες του Sherlock Holmes (Robert Downey Jr.) τον φέρνουν αντιμέτωπο με τον ισχυρότερο αντίπαλο που βρέθηκε μπροστά του ως τώρα: τον καθηγητή Moriarty (Jared Harris), ο οποίος φαίνεται να κινεί τα νήματα των ευρωπαϊκών διπλωματικών σχέσεων, μέσα από μελετημένες, τρομοκρατικές επιθέσεις.  Στα άμεσα σχέδια του Holmes λοιπόν, βρίσκεται η αποτροπή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και ο γάμος του καλύτερού του φίλου, Dr. Watson (Jude Law), που θα περάσει ένα ταξίδι του μέλιτος, όχι τόσο ρομαντικό, όσο υπολογίζει.

Καπνισμένη στο full με τις by Guy Ritchie slow motion εκρήξεις σε αρπάζει απότομα από τα βιβλία της παιδικής σου ηλικίας – όπου ο διάσημος ντετέκτιβ ήταν εκείνος ο ιδιοφυής, πολυσχιδής, φλεγματικός, χαμηλών τόνων και υποχόνδριος κυνηγός του εγκλήματος – και σε πετά στον action hero κόσμο του Holmes του 21^ου αιώνα.  Μια ταινία που ακολουθεί κατά πόδας τη νέα εκδοχή του ήρωα, που μας πρωτοπαρουσιάστηκε από τους ίδιους συντελεστές στα 2009, αλλά γρήγορα αποφασίζει να ανοίξει το βήμα της αυτή τη φορά, για να ξεκινήσει μια έξαλλη κούρσα περιπέτειας και αχαλίνωτης δράσης.  Παρατηρητικότητα, οξύνοια, ευρωστία, ιδιορρυθμία, όλα στα όρια της κατάχρησης για τον Sherlock, που θα μπορούσε άνετα να φορά το μπλε-κόκκινο κοστουμάκι με τη μπέρτα και το S στο στήθος του.  Ευτυχώς, υπάρχει η δαιμονική, σοφιστικέ γοητεία του Downey με το κωμικό ταμπεραμέντο, να συγχρονίζεται άψογα μέσα από τους κοφτερούς, απολαυστικότατους ping-pong διαλόγους με τον, εξίσου, ενστικτωδώς πνευματώδη και ουσιαστικό Jude Law (κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση αφλογιστίας της παρουσίας της Rapace στον πρώτο της, εκτός Σουηδικών συνόρων, ρόλο της).

Τα σκηνικά, τα ρούχα και η έξοχη φωτογραφία, στέκονται ως οι μόνοι συνδετικοί κρίκοι με το 1890, όπου διαδραματίζονται τα γεγονότα.  Κατά τα άλλα οι αναχρονισμοί βγάζουν μάτια, ενώ το σενάριο τσαλαπατιέται από τη φασαρία και την υπερκινητικότητα.  Όσο και αν ψάξεις, μυστήριο, δεν θα βρεις.  Η μόνη σπαζοκεφαλιά που λαμβάνει χώρα προέρχεται από… τους καλογυμνασμένους μύες του κυρίου Holmes και τις προχωρημένες αγωνιστικές τεχνικές του (τουλάχιστον δεν υπάρχει το μεταφυσικό στοιχείο του πρώτου φιλμ, κάτι είναι και αυτό) καταδιωκόμενη από τα (πάντα) συγκλονιστικά tunes του Hans Zimmer.  Η σεκάνς στο δάσος, το Don Giovanni στην Όπερα του Παρισιού και μια νοερή παρτίδα σκάκι, η αποκορύφωση ενός Sherly απαράμιλλα στυλάτου και γνήσια ψυχαγωγικού.

Mission: Impossible – Ghost Protocol (M:I-4) / Επικίνδυνη Αποστολή: Πρωτόκολλο Φάντασμα (2011) ***1/2

133min

Σκηνοθεσία: Brad Bird

Σενάριο: Josh Appelbaum, André Nemec, Bruce Geller (tv series «Mission: Impossible»)

Πρωταγωνιστούν: Tom Cruise, Jeremy Renner, Simon Pegg, Paula Patton, Michael Nyqvist, Anil Kapoor

Το Πρωτόκολλο Φάντασμα τίθεται σε εφαρμογή από τον Πρόεδρο των Η.Π.Α. και η δράση της IMF ανακαλείται, αφού ο πράκτορας Ethan Hunt (Tom Cruise) και η ομάδα του βρίσκονται να κατηγορούνται για τρομοκρατική επίθεση στο Κρεμλίνο.  Χωρίς καμιά βοήθεια πια, η ομάδα ξεκινά αγώνα δρόμου για την αποκατάσταση της αλήθειας μαζί με την αποστολή να αποτρέψει τα καταστροφικά σχέδια του Hendricks (Michael Nyqvist).

Το εισιτήριο επιβίβασης στο χέρι σε οδηγεί σωστά.  Το βαγονάκι της διασκέδασης λαμποκοπάει με όλα τα «τελευταίας κοπής» τεχνολογικά επιτεύγματα σταθμευμένο στην αποβάθρα της χαράς σου και σε περιμένει ανυπόμονα.  Με την πρώτη γκαζιά ξέρεις πως η βόλτα σου έχει όλα αυτά που ζητάς: ανεξέλεγκτη ταχύτητα, τούνελ αδρεναλίνης, στροφές με υψηλά G, πανοραμική θέα στη δράση και πλάκα, πολλή πλάκα.  Οδηγός ο Brad Bird που για πρώτη φορά αφήνει πίσω του τις εκπληκτικές animation δημιουργίες του (The Incredibles (2004), Ratatouille (2007)) για να ασχοληθεί με το live action και τα πηγαίνει περισσότερο από περίφημα.  H cartoon oriented φαντασία του βάζει ξανά με φόρα στα κινηματογραφικά πράγματα τη Mission Impossible σειρά ταινιών, που ξεκίνησε δυναμικά πριν από 15 χρόνια, μα στη συνέχεια – αλλάζοντας κάθε φορά και σκηνοθέτη – σταδιακά παραπατούσε στην εύκολη καρικατούρα.

Εδώ, ναι, το σενάριο δεν είναι στα φόρτε του, τα κλισέ δίνουν και παίρνουν, ξαναθυμόμαστε εκείνες τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ Ρωσίας-Αμερικής, ενώ ο πυρηνικός όλεθρος εμφανίζεται ξανά ως απειλητικός.  Ο κοσμοπολίτικος αέρας, τα έξυπνα gadgets, οι στυλάτοι χαρακτήρες που κουβαλούν κάτι από το τραυματικό παρελθόν τους όμως, καταφέρνουν να ανταλλάξουν συνωμοτικά σινιάλα με τον υπέροχο James Bond του Daniel Craig (του οποίου alter ego μπορεί να θεωρηθεί ο Jeremy Renner, που μας συστήνεται εδώ ως η επόμενη επιλογή ήρωα, σε περίπτωση που ο Cruise αποφασίσει να εγκαταλείψει μελλοντικά το project).

Στα 133 λεπτά η διάρκεια του ταξιδιού, αλλά ούτε για μια στιγμή δεν σου περνάει από το μυαλό να αφήσεις τη θέση σου.  Παράταση στον ενθουσιασμό, λοιπόν, που περιλαμβάνει,  μεταξύ άλλων, κάθετο τρεχαλητό στο υψηλότερο κτίριο του κόσμου, το Burj Khalifa, (από τον ίδιο τον Tom, παρακαλώ) και μια από τις πιο θεαματικά artistic καταδιώξεις των τελευταίων ετών, αυτήν μέσα στην κιτρινίλα της αμμοθύελλας στο Dubai.

 

My week with Marilyn / Επτά μέρες με τη Μέριλιν (2011) **

99min

Genre: Drama

Σκηνοθεσία: Simon Curtis

Σενάριο: Adrian Hodges, Colin Clark (books)

Πρωταγωνιστούν: Michelle Williams, Eddie Redmayne, Kenneth Brannagh, Judi Dench, Emma Watson, Julia Ormond

Στα 1956 η Marilyn Monroe (Michelle Williams) πατάει το καλλίγραμμο πόδι της σε αγγλικό έδαφος για τα γυρίσματα του «The Prince and the Showgirl» με συμπρωταγωνιστή τον Sir Lawrence Olivier (Kenneth Brannagh).  Η αναστάτωση που προκαλεί στα πλήθη, γρήγορα περνάει και στο κινηματογραφικό studio, με τους συνεργάτες της να θαμπώνονται από τη σούπερ ελκυστική παρουσία της, αλλά και να αγανακτούν με τον ασταθή χαρακτήρα της.  Εκείνη θα χρειαστεί ένα φιλικό ώμο να ακουμπήσει και θα τον βρει στο νεαρό, τρίτο βοηθό σκηνοθέτη, Colin Clark (Eddie Redmayne), που θα ζήσει μαζί της επτά ημέρες και το πρώτο του καρδιοχτύπι.

Το λιγότερο που θα μπορούσε να του συμβεί είναι να ευλογήσει την τύχη του, για εκείνη την αναπάντεχη… διαβολοβδομάδα που μπορούσε να κοιτάξει κατάματα και να αγγίξει το πλατινέ, παγκόσμιο αντικείμενο του πόθου, μέσα από τη συγγραφή δύο βιβλίων (ένα ως ντοκουμέντο της έκρυθμης συνεργασίας Monroe-Olivier και ένα ως προσωπικό ημερολόγιο καταγραφής γεγονότων εκείνων των ημερών).  Έτσι ο Colin Clark, ηλικιωμένος πια, θυμάται τα αδιανόητα μεγαλεία που έζησε και προσθέτει τη δική του μαρτυρία στα περίπου 600 βιβλία που έχουν ως θέμα τους το φαινόμενο Marilyn.

Ερωτευμένος ο φακός με τα λικνίσματα της πληθωρικής σιλουέτας, ερωτευμένη και εκείνη με την ακτινοβολία της δόξας της.  Μα όταν τα φώτα σβήνουν και τα ενθουσιασμένα βλέμματα αποτραβιούνται μένει μόνο η αυτοαμφισβήτηση.  Και φόβος, ο αβάσταχτος φόβος της κενότητάς της.  Η γυναίκα sex symbol είναι ευάλωτη και καταφεύγει σε παντός είδους υποκατάστατα: αλκοόλ, χάπια, κάλπικα λόγια, άντρες.  Η παιδικότητα της ζητά ένα καταφύγιο, αλλά το μόνο που γνωρίζει είναι η εκμετάλλευση, από και προς αυτήν.

Το υλικό του Colin γίνεται περιζήτητο, διεκδικείται άμεσα και αποτελεί τη βάση για ένα φιλμ στα χέρια του πρωτοεμφανιζόμενου στα cine πράγματα (αφού στα θεατρικά έχει μακρά και σπουδαία πορεία) Simon Curtis.  Η πολλά υποσχόμενη, επιμελώς διαφημισμένη κλειδαρότρυπα όμως, ανοίγει την όρεξη σε πολλούς, αλλά επιλέγει ένα ισχνό σενάριο με αναιμικούς χαρακτήρες και μια συμβατική σκηνοθετική προσέγγιση.   Αυτά που έρχονται τελικά στο φως και δεν γνωρίζαμε ή δεν υποπτευόμαστε ήδη, είναι ελάχιστα, ενώ η ερωτική σχέση απλώς υπαινίσσεται.

Το συναισθηματικό ελατήριο, λοιπόν, υπολογίζεται να τραβήξει η ερμηνεία της Williams.  Αν και αποδεικνύει τη συνέπεια και τον επαγγελματισμό της με την ολοφάνερη μελέτη της και την κοπιαστική προετοιμασία της, το αποτέλεσμα θυμίζει τη γλυκερή κόπια μιας φευγαλέας εκδοχής της Monroe.  Δεν καταφέρνει ποτέ να ξεπεράσει την απολαυστική, αυτοσαρκαστική κυριαρχία του Kenneth Brannagh.  Αυτό που της λείπει δεν είναι μόνο το σήμα κατατεθέν, οι καμπύλες, αλλά η ερωτογενής (για πολλούς) αφέλεια μιας αλαφροΐσκιωτης, μυθικής ύπαρξης.  Και ως γνωστόν, όποιος τα βάζει με θρύλους (bimbo ή μη) μόνο μικρότερος και λιγότερος μπορεί να φανεί.

 

Moneyball (2011) ***

133min

Σκηνοθεσία: Bennett Miller

Σενάριο: Steven Zaillian, Aaron Sorkin, Stan Chervin, Michael Lewis (book «Moneyball: The Art Of Winning An Unfair Game»

Πρωταγωνιστούν: Brad Pitt, Jonah Hill, Robin Wright, Phillip Seymour Hoffman

Τα αστέρια της ομάδας του έχουν ήδη υπογράψει νέα συμβόλαια σε άλλους, μεγαλύτερους συλλόγους, ενώ το budget που έχει στη διάθεσή του έχει μειωθεί σε περισσότερο από το μισό. Ο manager Billy Beane (Brad Pitt) όμως, δεν πτοείται. Μαζί με το νεαρό, nerdy οικονομολόγο Peter Brand (Jonah Hill), αποφασίζουν να στήσουν ξανά από την αρχή τους Oakland Athletics βασισμένοι αποκλειστικά στα στατιστικά ενός πολύπλοκου συστήματος αξιολόγησης παιχτών και σε περίσσιο θάρρος.

Pitchers, catchers, innings, runs, καπελάκια, λευκές δερμάτινες μπαλίτσες και ένα ρόπαλο που στοχεύει στην καρδιά των Αμερικανών και πάντα την κερδίζει. Ακαταλαβίστικο και βαρετό για τους υπόλοιπους, μα τόσο βαθιά ριζωμένο στην αμερικανική ψυχή, το baseball συνυπογράφει με τις Ηνωμένες Πολιτείες το βιβλίο του αμερικανικού ονείρου για πάνω από 150 χρόνια. Στις πιο πρόσφατες σελίδες του, μέσω της best seller βιογραφίας στην οποία βασίζεται το φιλμ, μας διηγείται την ιστορία του σκληρού αγώνα των παρασκηνίων και ενός πρωτοπόρου, του Billy Beane. Είναι ο άνθρωπος που, με την ελάχιστη οικονομική υποστήριξη, τόλμησε να αμφισβητήσει τους κανόνες, να αδιαφορήσει για τη δημόσια κατακραυγή, να εμπιστευτεί τους μαθηματικούς τύπους, να ταρακουνήσει για τα καλά το κατεστημένο και να δημιουργήσει «σχολή» αναγκάζοντας τελικά τους ειδικούς να προσθέσουν τον όρο «Moneyball» στο λεξικό του συγκεκριμένου sport.

Στα χέρια των Miller (Capote (2005)), Zaillian (Schindler’s List (1993), The Interpreter (2005)) και Sorkin (The Social Network (2010)) και φωτογραφημένος από τον Wally Pfister (The Dark Knight (2008), Inception (2010)) o Beane καταφέρνει να τρέξει μακριά από τα γήπεδα και τις κατάμεστες θύρες και να γίνει το ελπιδοφόρο σύμβολο που κάνει ριφιφί στο αδιέξοδο της παγκόσμιας κρίσης. Εναλλακτική σκέψη, γνώση, θέληση και ρίσκο γίνονται τα έξυπνα εργαλεία του, που αλλάζουν επαναστατικά τις ισορροπίες ανάμεσα σε ισχυρούς και αδύναμους, αλλά και δίνουν διαφορετική έννοια στη νίκη και στην ήττα. Ο ίδιος γνωρίζει από πρώτο χέρι το μηχανισμό της κεφαλαιοκρατίας, υπήρξε άλλωστε ηθελημένα θύμα του, όταν στην εφηβεία του διάλεξε να πάει με τους προνομιούχους «δυνατούς» και τα γρήγορα χρήματα έναντι των πανεπιστημιακών σπουδών, για να παραμείνει εκείνο το βαθιά μελαγχολικό αστέρι που ποτέ δεν έλαμψε πραγματικά ούτε επαγγελματικά, μα, ούτε και προσωπικά.

Μοιραία, το κέντρο βάρους μετακινείται ακανόνιστα και ο ρυθμός χάνεται στα 133min της ταινίας, που αναδεικνύει τα προσόντα του Jonah Hill (στο ρόλο που δημιουργήθηκε για να εκπροσωπήσει το σύνολο των στατιστικολόγων στο οποίο απευθύνθηκε ο Beane), αλλά περισσότερο, αποκαλύπτει εκείνο το άλλο πρόσωπο του Brad Pitt. Το είχαμε υποψιαστεί στο Jesse James, αλλά εδώ, τα λαμπερά, παιδικά του μάτια, βρίσκονται στην πιο μεστωμένη στιγμή τους – και δεν ευθύνονται οι ρυτίδες –αυτή που θα τον οδηγήσει στη βραδιά των Όσκαρ.